* 20-10-1973 – † 19-10-1990
(herdenking, door Ignace uitgesproken in de gymzaal)
Op vrijdagmiddag 19 oktober 1990, tegen half een, overleed in het UMCG: Marieke van Steinvoorn, leerling uit klas 11 B, één dag voor haar 17e verjaardag.
Zoals ik haar voor me zie, met haar halflange haar, soms los, soms in een staartje, dun, met scherpe blik die alles zag. De week ervoor werd al duidelijk dat de toestand uitzichtloos was: een ernstige longbloeding, die niet meer gestopt kon worden, zette de artsen met de rug tegen de muur.
Toen Marieke nog maar een paar jaar oud was, werd al duidelijk dat ze aan een erfelijke en ongeneeslijke ziekte leed, cystische fibrose, in het Nederlans: taai-slijmziekte. Zoals het woord al zegt, is het lichaam niet in staat de slijmlaag in de organen snel genoeg te vernieuwen, waardoor Marieke ernstige aandoeningen van haar longen kreeg. Later kwam daar nog een aantasting van de lever bij. Gedurende haar leven moest ze voortdurend naar ziekenhuizen en sanatoria, kreeg medicijnen toegediend (die niet alleen maar positieve effecten hadden) en was lichamelijk gezien zeer zwak. Ze heeft dat altijd erg jammer gevonden, want daardoor kon ze bijvoorbeeld niet altijd mee met reisjes en uitstapjes van de klas. Je kunt slechts raden wat er in haar omging als – na de periode – de hele klas naar Schiermonnikoog ging. en zij – alleen -terug naar huis moest. Maar zelfs thuis bleef ze meeleven met wat er in de klas gebeurde. Als het regende op Schiermonnikoog. zei Marieke thuis tegen haar moeder: Jammer hè, Hil. dat het daar nu regent.
De school, de klas. het betekende alles voor haar. Haar werk verzorgde ze tot in de puntjes. Als je haar zei dat de verzorging ook wel wat minder mocht, omdat ze toch al zoveel in te halen had dan wees ze dat verontwaardigd van de hand: het was haar te min om de dingen niet honderd procent te doen.
In de dagelijkse omgang, hier op school. merkte je nauwelijks iets van haar ziekte; het liefst deed ze zo gewoon mogelijk met alles mee, zonder op te vallen. Maar als ze thuiskwam, schuifelde ze dodelijk vermoeid de stoep op en had dan een paar uur nodig om bij te komen. Maar daarna: meteen weer aan de slag.
Dingen die voor bijna iedereen op deze leeftijd vanzelfsprekend zijn. uitgaan, dansen, waren voor haar niet weggelegd. Ze wist het en ze accepteerde het. dat wil zeggen: ze praatte er zelden of nooit over. Die verborgen kant van haar leven, van haar lijden, kenden maar weinigen: haar moeder, een enkele vriendin.
Het laatste jaar ging haar toestand hollend achteruit: dit voorjaar leek het er al op dat ze het – na twee zeer zware operaties – niet zou halen. Iedereen was dan ook verbaasd dat ze het toch redde: dat kon alleen maar door haar ijzeren wil om te leven, en haar moed om door te zetten, hoe hopeloos de vooruitzichten ook leken.
Van de zomer herstelde ze zelfs weer heel behoorlijk, en ze bereidde zich er al helemaal op voor om weer naar school te gaan: ze heeft er maar twee dagen van mogen genieten: ‘s-avonds werd ze getroffen door een klaplong, enkele weken later gevolgd door een longbloeding. Pas tóen leek het, alsof het allemaal niet meer hoefde. Begin vorige week werd duidelijk dat ze het inderdaad niet meer zou redden. Hoewel ze aan de beademing lag vond er geen uitwisseling meer plaats van zuurstof en koolzuur. De bloedingen hielden niet op, en ook kreeg ze steeds grotere doses morfine toegediend om de pijn te onderdrukken.
Nadat ze donderdag tot in de middag heel onrustig was geweest, kwam plotseling een grote rust over haar. alsof ze de strijd eindelijk had opgegeven. Vrijdagmiddag is ze heel rustig voorgoed ingeslapen.
Enkele dagen voor haar sterven had Hilly, haar moeder, Marieke nog voorgelezen uit haar lievelingsboek, de Gebroeders Leeuwenhart, van Astrid Lindgren. De passage die haar het meest raakte was het moment waarop een van beide broertjes is gestorven, en er een duif aan komt vliegen die zegt: Om mij hoeven jullie niet te huilen: waar ik nu ben, daar is het beter, daar is geen lijden meer.
Marieke geloofde hierin. Zij is nu uit haar lijden verlost. Wij blijven met honderd onbeantwoorde vragen zitten. Maar – hoe gek het ook klinkt – misschien is het Marieke zelf die ons kan helpen een antwoord op die vragen te vinden.
Ignace Frénay, mentor
Maar er zijn soorten van verdriet,
die iets veranderen aan het lied.
Men wordt bespannen met heel andere snaren
en wie het niet ervaren heeft,
die weet het niet.
PS: Marieke’s moeder, Hilly van Dijk, overleed op 12 september 2015, in de leeftijd van 70 jaar.
Geef een reactie